Wedi\u2019i sefydlu yn 1991 gan yr elusen addysg genedlaethol Young Citizens, mae Cystadleuaeth Ffug Dreial y Llys Ynadon yn cyflwyno pobl ifanc 12-14 oed i\u2019r system gyfreithiol wrth iddynt ymgymryd \u00e2 rolau\u2019r rhai sy\u2019n cymryd rhan mewn treial llys ynadon \u2013 gan gynnwys cyfreithwyr, tystion, cynghorwyr cyfreithiol ac ynadon. Mae\u2019r gystadleuaeth yn helpu myfyrwyr i ddatblygu sgiliau allweddol fel meddwl yn feirniadol, gwaith t\u00eem a siarad yn gyhoeddus wrth iddynt ddefnyddio achosion troseddol wedi\u2019u hysgrifennu\u2019n arbennig i baratoi dadleuon cyfreithiol i erlyn neu amddiffyn mewn lleoliad llys go iawn.<\/p>\n\n\n\n
Mae Ruvimbo Gore yn fyfyriwr y Gyfraith (LLM,LLB) ym Mhrifysgol y Gyfraith a feirniadodd gyfranogiad y myfyrwyr yn y rowndiau terfynol rhanbarthol. Esboniodd bwysigrwydd hyn: \u201cRwy\u2019n credu y gall cymryd rhan yn y rhaglen hon ehangu safbwyntiau\u2019r myfyrwyr o\u2019r gyfraith ar waith. Mae\u2019r byd academaidd bob amser yn eithaf trylwyr, ond pan fyddwn ni\u2019n gwneud gwaith ymarferol, rydym ni\u2019n gallu rhoi\u2019r hyn rydyn ni wedi\u2019i ddysgu ar waith, felly mae\u2019n gwneud mwy o synnwyr. Weithiau dydych chi ddim yn deall yn llawn yr hyn rydych chi\u2019n ei ddysgu nes i chi ei wneud.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Ychwanegodd Gina Galloway, Rheolwr Cyflawni ar gyfer Clercod y Llys yn Llys y Goron Croydon, sydd wedi bod yn rhan o\u2019r gystadleuaeth ers blynyddoedd lawer: \u201cRwy\u2019n credu bod dod i mewn i\u2019r llys yn rhoi ymdeimlad o realiti i\u2019r disgyblion yn syth, gan ei fod yn wahanol i ystafell ddosbarth.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Disgrifiodd Benjamin, myfyriwr a oedd yn gweithredu fel diffynnydd yn ystod y gystadleuaeth, y profiad: <\/p>\n\n\n\n
Siaradodd Dawn Gibbons, Ynad Heddwch ar gyfer De-orllewin Llundain a wasanaethodd fel ynad arweiniol yn y digwyddiad, am bwysigrwydd cynrychiolaeth: \u201cNid yw\u2019r bont rhwng y byd academaidd a\u2019r system gyfiawnder mor eang ag yr oedd pan oeddwn i yn yr ysgol. Gallwch chi nawr weld pobl sy\u2019n edrych fel chi \u2013 boed yn ddynion, yn fenywod, yn anabl, yn ddu neu\u2019n frown, yr holl nodweddion gwarchodedig. Dyna gyfiawnder agored, dylai unrhyw un allu gwneud cais a ffitio i mewn. Rydym yn farnwriaeth ar gyfer yr 21ain ganrif.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Yng nghystadleuaeth eleni, enillodd disgyblion o Ysgol Gyfun Bishopston yng Nghymru y brif wobr yn rownd derfynol ranbarthol Llundain, a gynhaliwyd yn Llys y Goron Croydon ar 14 Mehefin.<\/p>\n\n\n\n
Dywedodd Polly, myfyrwraig o Bishopston a oedd yn brif gyfreithiwr yr erlyniad: \u201cMae\u2019n wych iawn oherwydd nid ydym erioed wedi gwneud hyn o\u2019r blaen fel Ysgol Bishopton, felly mae cyrraedd y rownd derfynol ac ennill yn wych. Rwy\u2019n credu y bydd y profiad hwn yn bendant yn helpu i ysbrydoli rhai pobl i feddwl am wahanol yrfaoedd yn y gyfraith ar wah\u00e2n i fod yn gyfreithiwr, mae rolau fel ynad heddwch a chynghorydd cyfreithiol ar gael.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Tynnodd yr Arglwydd Ponsonby o Shulbrede, Is-ysgrifennydd Gwladol Seneddol, a wirfoddolodd fel prif ynad ar y diwrnod, sylw at ei brofiad ei hun o ymuno \u00e2\u2019r system gyfiawnder: \u201cNid oedd fy nghefndir yn y gyfraith o gwbl. Roeddwn i\u2019n beiriannydd yn ystod fy ngyrfa broffesiynol, ond penderfynais wirfoddoli fel ynad a gwneud hyn unwaith bob pythefnos dros 20 mlynedd. Rwyf wedi dysgu bod llawer o wahanol rannau i gyfiawnder troseddol sy\u2019n hygyrch ac mae llawer o wahanol ffyrdd o symud trwy\u2019r cyfleoedd gyrfa hynny. Mae\u2019n mynd ymhell y tu hwnt i fod yn gyfreithiwr, bargyfreithiwr neu farnwr, ac yn sicr fy nghanfyddiad yw bod pobl yn mwynhau\u2019r gyrfaoedd hynny\u2019n fawr ac yn cael boddhad gwirioneddol ohonynt.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Mae\u2019r bartneriaeth rhwng GLlTEF a Young Citizens wedi gweld miloedd o fyfyrwyr yn cymryd rhan mewn cystadlaethau ffug dreialon dros y blynyddoedd. Mae GLlTEF yn darparu cyllid a lleoliadau, tra bod staff yn rhoi o\u2019u hamser i helpu i drefnu\u2019r digwyddiadau. Mae hyn yn rhan o raglen allgymorth ehangach GLlTEF i godi ymwybyddiaeth o wahanol rolau a chyfleoedd gyrfa<\/a> ar draws y system gyfiawnder, gan wneud gyrfaoedd cyfreithiol yn fwy hygyrch ac apelgar i bobl ifanc o bob cefndir.<\/p>\n\n\n\n Dywedodd Ashley Hodges, Prif Weithredwr Young Citizens: \u201cDylai pob dinesydd ddeall sut mae ein sefydliadau\u2019n gweithio a\u2019r r\u00f4l maen nhw\u2019n ei chwarae yn eu bywydau bob dydd. Yn anffodus, mae\u2019r systemau pwerus hyn yn aml yn ymddangos yn llawn dirgelwch, ac mae ymddiriedaeth pobl ifanc yn ein harweinwyr ar ei lefel isaf erioed. Dyna pam mae angen i ni hysbysu a chynnwys pobl ifanc trwy raglenni trochi fel y Cystadlaethau Ffug Dreial. Maent yn gyfle i fyfyrwyr gaffael gwybodaeth a defnyddio eu sgiliau mewn amgylchedd ysbrydoledig a chroesawgar, gan obeithio sbarduno\u2019r genhedlaeth nesaf o weithwyr proffesiynol ym maes y gyfraith.\u201d<\/p>\n\n\n