Are you OK with cookies?

We use small files called ‘cookies’ on on magistrates.judiciary.uk. Some are essential to make the site work, some help us to understand how we can improve your experience, and some are set by third parties. You can choose to turn off the non-essential cookies. Which cookies are you happy for us to use?

His Royal Highness The Duke of Edinburgh

10 June 1921 to 9 April 2021

Read about the arrangements following The Duke of Edinburgh’s death

Gwirfoddoli fel Ynad

Chwarae rhan hanfodol yn y system gyfiawnder a rhoi yn ôl i'ch cymuned

Gwirfoddolwyr di-dâl yw ynadon sy'n defnyddio eu sgiliau bob dydd i ddelio â materion cymdeithasol go iawn a gwneud penderfyniadau sy'n newid bywyd.

Y pethau pwysicaf i’w gwybod am ynadon

  • Penderfynu ar achosion mewn llysoedd troseddol a llysoedd teulu
  • Cyflawni dyletswyddau ochr yn ochr â swydd neu astudiaethau
  • Croesawu pobl o bob cefndir
  • Nid oes angen unrhyw gefndir cyfreithiol
  • Ennill sgiliau a phrofiad gwerthfawr
  • Gwirfoddoli am 13 diwrnod y flwyddyn ynghyd ag amser ar gyfer hyfforddiant

Gwneud gwahaniaeth rhwng 18 a 65 oed

Mae ynadon yn aelodau gwirfoddol o'r farnwriaeth, pobl gyffredin sy'n rhoi 13 diwrnod y flwyddyn o’u gwirfodd i gefnogi'r system gyfiawnder. Maent yn cyfrif am 85% o'r farnwriaeth ac yn delio â thros 90% o'r holl achosion troseddol.

Beth mae ynad yn ei wneud?

Fel arfer, gwrandawir achosion Llys Ynadon gan 3 ynad, un wedi'i hyfforddi i weithredu fel cadeirydd y fainc a dau ynad y cyfeirir atynt fel Asgellwyr.

Mae cynghorydd cyfreithiol yn y llys yn cynghori ynadon ar y gyfraith a sicrhau bod ynadon yn dilyn y canllawiau a'r gweithdrefnau cywir.

Y Llys Troseddol

Mae pob achos troseddol yn dechrau gydag ynadon. Traddodir achosion difrifol i Lys y Goron, ond mewn achosion eraill byddwch yn penderfynu ar y camau gweithredu.

Gallwch osod dirwyon, cosbau cymunedol (a allai gynnwys gwaith di-dâl a rhaglenni adfer cyffuriau ac alcohol) a dedfrydau o garchar am hyd at chwe mis. Mewn amgylchiadau eithriadol gellir rhoi dedfryd o garchar am hyd at 12 mis.

Mae achosion nodweddiadol yn cynnwys cam-drin domestig, troseddau cyffuriau, troseddau moduro, lladrata, ymosodiadau, difrod troseddol a throseddau yn erbyn y drefn gyhoeddus.

Y Llys Teulu

Yn y llys teulu, efallai y bydd yn rhaid i chi wneud penderfyniadau pwysig ar gyfer y dyfodol ac amddiffyn plentyn y mae angen ei osod mewn gofal neu ei roi i'w fabwysiadu.

Gallwch hefyd helpu rhieni sydd wedi gwahanu i wneud trefniadau ar gyfer eu plant, gorfodi gorchmynion cynnal plant a helpu i atal cam-drin domestig.

Cewch hyfforddiant i ddatblygu'r sgiliau angenrheidiol ac fe'ch cefnogir bob amser yn y llys gan gynghorydd cyfreithiol hyfforddedig.

Rhagor o wybodaeth am waith ynad >

Pwy all fod yn ynad?

Mae bod yn ynad yn agored i bobl o wahanol gefndiroedd. I fod yn ynad, bydd angen i chi:
  • fod rhwng 18 a 65 oed
  • meddu ar farn gadarn a chymeriad da
  • gwirfoddoli am o leiaf 13 diwrnod y flwyddyn, am o leiaf 5 mlynedd

Rhinweddau personol

Mae angen llawer o rinweddau personol pwysig ar ynadon i'w helpu yn y rôl. Bydd angen i chi ddangos i'r pwyllgor recriwtio yn eich ardal y gallwch:

  • ddeall a gwerthfawrogi gwahanol safbwyntiau
  • cynnal trafodaethau teg, diduedd a thryloyw
  • cyfathrebu â sensitifrwydd a pharch
  • dangos hunanymwybyddiaeth a bod yn agored i ddysgu
  • gweithio ac ymgysylltu â phobl yn broffesiynol

Sgiliau TG

Bydd angen i chi fod yn gyfforddus mewn amgylchedd digidol. Er enghraifft, defnyddir iPads yn y rhan fwyaf o lysoedd i gael gafael ar wybodaeth fel canllawiau dedfrydu.

Teithio

Efallai y bydd yn rhaid ichi deithio hyd at 2 awr i gyrraedd lleoliadau llys yn yr ardal lle'r ydych yn ynad.

Cyfyngiadau

Mae'n annhebygol y cewch eich penodi'n ynad os ydych:

  • wedi eich cael yn euog o drosedd ddifrifol
  • wedi eich cael yn euog o nifer o fân droseddau
  • wedi cael eich gwahardd rhag gyrru yn y 5 i 10 mlynedd diwethaf
  • yn fethdalwr

Os ydych yn gweithio yn y galwedigaethau canlynol, ni allwch ddod yn ynad:

  • Beili
  • Aelodau o'r Bartneriaeth Diogelwch Cymunedol
  • Cyflogeion Gwasanaeth Erlyn y Goron (CPS)
  • Ymwelwyr Annibynnol y Ddalfa ac ymwelwyr lleyg
  • Cyflogeion yr Asiantaeth Troseddau Genedlaethol (NCA)
  • Swyddog yr Heddlu, Swyddog Cymorth Cymunedol yr Heddlu, Cwnstabl Arbennig yr Heddlu
  • Comisiynydd yr Heddlu a Throsedd, a gweithwyr sifil yr Heddlu
  • Swyddog Carchardai, Swyddog y Gwasanaeth Prawf, Erlynwyr y Gwasanaeth Prawf a rhai cyflogeion Gwasanaeth Carchardai a Phrawf EM
  • Paneli Cyfiawnder Adferol
  • Ditectif mewn Siop
  • Swyddog Traffig (Asiantaeth Priffyrdd) a Wardeiniaid Traffig
  • Paneli Troseddwyr Ifanc a chyflogeion Byrddau Cyfiawnder Ieuenctid

Rolau a chyfleoedd pellach

Unwaith mae ynadon wedi cael rhywfaint o brofiad fel ynad, mae yna nifer o rolau a chyfleoedd pellach y gellir eu cyflawni ochr yn ochr a bod yn ynad. Mae'r rhain yn cynnwys bod yn fentor, yn ynad arweinyddiaeth neu'n Gadeirydd Mainc. Cewch ragor o wybodaeth am y rhain pan fyddwch yn cael eich penodi.

Gweler y meini prawf cymhwysedd ar gyfer gwahanol alwedigaethau >

Sut i wneud cais: canllaw cam wrth gam

1. Gwiriwch a yw'r rôl yn iawn i chi

Dewch o hyd i'ch Llys Ynadon lleol ac eisteddwch yn yr oriel gyhoeddus. Cewch syniad natur y gwaith ac a yw'r rôl yn addas i chi. Bydd angen i chi fynd i 2 wrandawiad mewn llys troseddol cyn i chi wneud cais i fod yn ynad yn y llys troseddol. Nid yw llysoedd teulu yn agored i'r cyhoedd yn yr un modd.

2. Siaradwch â'ch cyflogwr a phobl o'ch cwmpas

Ystyriwch a allwch roi o leiaf 13 diwrnod i wirfoddoli fel ynad. Gallwch hawlio lwfans bach am bethau fel teithio a bwyd. Os ydych mewn gwaith, mae gennych hawl gyfreithiol i gael amser i ffwrdd o'r gwaith. Mae llawer o gyflogwyr yn cynnig absenoldeb â thâl am y cyfraniad rydych yn ei wneud i gymdeithas a'r sgiliau rydych chi'n eu dysgu. Os ydych yn hunangyflogedig, gallwch hawlio colli enillion.

3. Dewch o hyd i swyddi gwag yn eich ardal

Mae ynadon yn cael eu recriwtio gan bwyllgorau ymgynghorol lleol mewn 23 o ardaloedd yng Nghymru a Lloegr. Mae pob ardal leol yn recriwtio ar adegau penodol o'r flwyddyn. Edrychwch ar y rhestr o bwyllgorau ymgynghorol yn eich ardal, a ble mae angen i chi wneud cais.

4. Cyflwyno eich cais a'ch tystlythyrau

Darllenwch am yr hyn sydd ei angen arnoch i wneud cais a lawrlwythwch y ffurflen gais. Bydd angen i chi ddarparu 3 geirda. Os ydych mewn cyflogaeth, rhaid i un o'r tystlythyrau fod gan eich cyflogwr.

5. Cyfweliadau

Unwaith y bydd y pwyllgor ymgynghorol lleol yn gwirio ceisiadau a geirdaon, cewch eich gwahodd i 2 gyfweliad os byddwch yn llwyddiannus. Mae rhai pwyllgorau ymgynghorol yn cynnal y ddau gyfweliad ar yr un diwrnod.

6. Apwyntiad

Rôl wirfoddol yw ynad ond penodiad cyhoeddus i'r farnwriaeth. Bydd eich rôl yn cael ei chymeradwyo gan yr Uwch Farnwr Llywyddol ar ran yr Arglwydd Brif Ustus.

Bydd disgwyl i chi neilltuo o leiaf 13 diwrnod y flwyddyn, yn ogystal ag amser ar gyfer hyfforddiant a chyfarfodydd, am gyfnod o 5 mlynedd.

Os symudwch allan o'r ardal, mae'n bosibl trosglwyddo rhwng gwahanol ranbarthau.

Mae’n ymwneud â’ch rhinweddau nid eich cefndir cyfreithiol

Nid oes angen cymwysterau cyfreithiol arnoch i fod yn Ynad. Mae rhinweddau personol yn bwysicach. Gofynnir i chi wrando ar achosion a llunio barn glir ar yr hyn sy’n digwydd nesaf.

Darllenwch am ddiwrnod ym mywyd ynad

Rhowch o’ch hamser a rhowch yn ôl i’r gymuned

Bydd angen i chi wirfoddoli am o leiaf 13 diwrnod y flwyddyn ynghyd ag amser ar gyfer hyfforddiant a chyfarfodydd. Yn gyfnewid am hynny, byddwch yn cael hyfforddiant arbenigol, yn dysgu sgiliau i ychwanegu at eich CV ac yn helpu i wneud eich ardal yn lle gwell.

Manteision o fod yn ynad

Hyfforddiant Arbenigol

Fel ynad newydd byddwch yn derbyn hyfforddiant yn eich ardal leol a thrwy’r Coleg Barnwrol. Cynhelir hyfforddiant drwy sesiynau wyneb yn wyneb ac ar-lein. Byddwch yn cael:

  • sesiwn hyfforddi hanner diwrnod, fel arfer ar y diwrnod y byddwch yn tyngu llw
  • rhaglen hyfforddi strwythuredig ragarweiniol 3.5 diwrnod
  • mentor i’ch helpu i ddysgu a datblygu

Ar ôl eich blwyddyn gyntaf nid oes unrhyw swm penodol o hyfforddiant. Bydd hyfforddiant gloywi yn parhau drwy gydol eich gwasanaeth ac yn dibynnu ar p’un a fyddwch yn eistedd mewn llys troseddol neu lys teulu.

Mae’r holl hyfforddiant am ddim. Byddwch yn cael treuliau am y dyddiau y byddwch yn mynychu.

Rhagor o wybodaeth am hyfforddiant i ynadon >

Beth sy’n ysbrydoli pobl i fod yn ynad?

Darllenwch drawsgrifiad y fideo

Roeddwn am roi rhywbeth yn ôl i'r gymuned.

Gwelais hysbyseb am fod yn ynad ac roeddwn wir eisiau mynd allan a gwneud rhywbeth.

Euthum i'm Llys Ynadon lleol pan oeddwn yn ddwy ar bymtheg, roeddwn yn meddwl am astudio'r gyfraith ar y pryd. Yn y diwedd ni wnes i astudio'r gyfraith ond roeddwn yn ymwybodol o'r rôl felly fe astudiais rywbeth arall, ac roeddwn i'n meddwl y gallwn wneud cais i fod yn ynad a chael gyrfa mewn rhywbeth hollol wahanol, sef yr hyn rwy'n ei wneud nawr.

I chwarae rhan fach yn ein system farnwrol, i geisio gwneud ein cymuned yn lle gwell i fod a helpu pobl i wneud penderfyniadau gwell.

Mewn gwirionedd roeddwn i'n dyst. Ac roeddwn i wedi fy syfrdanu. Nid oeddwn erioed wedi bod mewn llys o'r blaen. Roeddwn i wedi fy syfrdanu. Sut mae hyn yn gweithio, a beth maen nhw'n ei wneud?

Rhoi'n ôl i gymdeithas a bod yn aelod gweithgar o gymdeithas hefyd a chwarae fy rhan nid yn unig o fewn y rôl o fewn y farnwriaeth ond y gymuned yn lleol.

Daw ynadon o bob cefndir

Mae ynadon yn bobl o wahanol oedrannau, cefndiroedd ac addysg. Pobl yn union fel chi.

Cefais amser i ffwrdd o'r gwaith gyda thâl gan y gellid dod â'r sgiliau a ddysgais yn ôl i'r gweithle.
Sonal, a benodwyd yn 2004
Mae'n bwysig i bob aelod o gymdeithas wneud cais.
Evodian, a benodwyd yn 2016
Cefais wybod am y rôl pan oeddwn yn y coleg ac fe wnes gais yn fuan wedyn.
Luke, a benodwyd yn 2014
Mae bod yn ynad yn cyd-fynd yn dda â'm gyrfa a'm bywyd cyffredinol.
Nuran, a benodwyd yn 2017

Barod am her?

Magistrates are selected by an advisory committee in your local area. They typically open recruitment at certain times of the year.

Dod o hyd i swyddi gwag